Uitstekend uitgetekend

Tientallen schetsen heb ik gemaakt – op allerhande stukjes papier, tot ik er genoeg van al die rommel had en alle goede schetsen overgetekend heb in één schriftje. Dat seul ik nu overal met me mee, want als ik nog ideetjes heb om de eikenhouten carport-constructie nog te verbeteren, dan heb ik al mijn plannen bij de hand.

Het schriftje kreeg ik op het werk als publiciteit voor onze eigen drukkerij. En die hebben ruitjespapier met een bijtje als versiering gedrukt. Dus nu staan er overal op mijn schetsen bijtjes. Sommige lijken op enkele pagina's over het hout te lopen – grappig.

Tussen de tekeningen verschijnen nu meer en meer getallen. Notities van formaten en te onthouden afstanden en details van verbindingen.

En formules - die heb ik moeten opzoeken in oude boekjes van me: vademecum van de wiskunde - voor de hoekberekeningen en ook uit het vademecum van de natuurkunde - voor enkele berekeningen van evenwichtspunten en zwaartepunten. Dat laatste was nodig bij de montage van het geheel.

Maar daarover later meer.

Goed gesteund

Als je op werkhoogte wil werken aan zware eiken balken dan heb je stevige steunen nodig. Ik kon niet veilig werken aan mijn behangersschragen die ik ooit voor een prikje kocht. Zo wiebelen dat dat deed!

Pa had gelukkig nog enkele zelfgemaakte schrijnwerkersschragen staan. Stevige dingen die je bovendien kan uiteen nemen om op te bergen.
En bovendien wou hij graag er nog twee bijmaken, zodat ik iets comfortabeler aan de slag kan. En hij ook natuurlijk - wanneer er balken glad geschuurd moeten worden bijvoorbeeld. Want zoveel als die behangerschraagjes wiebelden, zo popelde hij om bij te dragen aan dit project.

Maar die hoge schragen gebruik ik niet de ganse tijd – ze zijn ideaal om te meten, te tekenen en te boren, maar om te hakken in het hout zijn ze weer te hoog. Daarvoor legde ik eerst de balken op enkele dikke, korte dwarsbalken, waarna ik schrijlings op het hout gezeten kan uithakken, zonder dat ik mijn arm overbelast.

Maar ook hier was iets beter nodig, want soms kantelde de ganse stapeling wanneer ik de balken verschoof of draaide. En weer was Pa bereid om enkele steunen op maat te maken. Van wat dikke balken maakte hij twee prachtige schraagjes, net op dezelfde hoogte als de blokjes in blauwe steen, waar de carport moet op te staan komen. Zo kan ik de grote stukken deels op de blauwe blokjes laten steunen, en deels op de schraagjes.

Dus je ziet het - ik ben goed gesteund.

Het ene gat is het andere niet

Als je verwacht dat dit blogje gaat over de welgevormde derrières van de Kylies, Jennifers of biodiverse vrouwkes van deze wereld dan kan je maar best nu onmiddellijk wegklikken – om je verdere teleurstelling te besparen. En al wie nog foutere gedachten krijgt als ik vertel dat ik het verder heb over pengaten en de bijbehorende passende pennen en tappen, verwijs ik naar de meer gespecialiseerde en florerende zijde van het internet. 

De hierna volgende foto’s tonen namelijk alleen maar hout.

De afgelopen maanden heb ik maar weinig van me laten horen in blogland. Na de open tuindag was het tijd om mijn carport project terug op te pikken. Dat werk werd sindsdien alleen nog onderbroken door een leuke wandelvakantie in het Zuidwesten van Engeland. Zelfs de tuin is er wat aan ingeschoten.

Maar waar waren we gebleven? We hadden al verteld over het hout dat we gebruiken, over de voor het stevige werk aangepaste beitels en hoe ze scherp te houden, en over hoe tappen te snijden uit kastanjehout met behulp van een shave-pony.

Tijd om iets te vertellen over de vele pen-gatverbindingen die moesten uitgehakt, geboord en gezaagd worden.

Voor het uittekenen van de pengaten heb ik me het leven makkelijker gemaakt door uit een stevig stukje verpakkingsplastic een sjabloontje te maken. Er zijn lijntjes gekrast waar de randen van het pengat moeten komen, en gaatjes geboord waar ik de centrumpunten voor de boor moet tekenen.

Ik heb zelfs een langer exemplaar gemaakt waar ik herhaaldelijk dezelfde combinatie van pengaten moet uitzetten, en een stel mallen in hout om te checken of de pennen het juiste formaat hebben. Als die makkelijk over een pen schuiven, dan is het in orde.

De pengaten worden eerst voorgeboord, schuine gaten worden deels gezaagd en daarna wordt alles uitgekapt met de beitels.

De pennen zelf worden meestal uitgezaagd, behalve als ze te groot zijn.

Grote pennen, zoals die uit verbinding 1, worden tot op de gewenste diepte ingezaagd met een cirkelzaag, waarna het overtollige hout zich makkelijker laat wegkappen.

De pengaten verschillen natuurlijk in grootte, vorm en diepte, naargelang voor welke verbinding ze moeten dienen.


Verbinding 1
Loodrechte verbinding met enkel geschouderde pen, vastgezet met pal

Verbinding 2
Loodrechte verbinding met enkel geschouderde pen, vastgezet met tap

Een variant is de loodrechte verbinding met dubbel geschouderde pen, vastgezet met tap

Verbinding 3
Loodrechte verbinding met geschouderde pen en steunrand, vastgezet met tap
Deze verbinding kan meer druk van bovenaf weerstaan.

De foto's tonen eigenlijk een dubbel geschouderde variant, die bovendien in het pengat ingewerkt is.

Verbinding 4
Schuine verbinding voor steunbalk, vastgezet met tap

Verbinding 5
Is een variant op de vorige verbinding, maar de pennen zijn schuin afgewerkt zodat de steunbalk kan toegevoegd worden nadat de constructie reeds gemonteerd is. 

Verbinding 6
Is weer een variant op de vorige twee, waarbij het ene uiteinde van de pen volgens de bissectrice tussen de twee stukken uitgezaagd wordt, wat de grootste steun geeft, en de minste kans op breuk. 

Verbinding 7
Loodrechte verbinding waarbij de bovenste balk past in een vork van de onderste steunbalk.

Nu moet ik nog beginnen aan enkele stukken waar volgende verbindingen van pas komen:

Verbinding 8
Overlappende kruisverbinding.

Verbinding 9
Zwaluwstaartverbinding

Zomerrust

De biodiverse tuin is nog even in zomerrust. 

Of is het zomeractiviteit?

De wisseltruuk

Zondag was er tijdens de ecotuindag een koppel dat helemaal wild werd toen ze onze orchideetjes in de borderrand in het oog kregen. Van dat soort wild waar ik mezelf in herkende. Wat niet zo verwonderlijk was want bleken ze dezelfde opleiding te hebben als ons. En bleken ze ook nog in een naburige gemeente te wonen ook!

Dus brachten we gisteren een bezoekje en waren ze blij met wat orchideetjes als cadeau. Ze kregen er nog een boel advies voor het ontwikkelen van hun bloemrijk hooiland bovenop. En dat hooiland was er één van een hectare – heel wat groter dan het postzegelhooilandje in de biodiverse tuin (ja – lees maar wat afgunst tussen de regels 😉 ). Het advies ging dan over maaischema’s en vooral maaidata.

Ze bezitten ook enkele poelen en in één ervan groeide krabbescheer. Eén opmerking van mij (Oooh – krabbescheer – daar ben ik nog niet aangeraakt) leidde tot enkele zakken vol krabbescheer, waarin bovendien vier bloedzuigers (yukkie) en één dikkopje meereisden.

Hele leuke mensen met een mooi tuinproject. We gaan er zeker de komende jaren eens langs, want ik ben benieuwd hoe dat hooiland zal evolueren. Ik beloofde alvast de aanzet tot een volgende wisseltruuk: zaden van grote ratelaar. Die krijgen ze wanneer hun hooiland er klaar voor is.

En nu bleek mijn vijver overvol te zitten. Ik denk dat ik met de overblijvende krabbescheer enkele andere tuiniers-met-vijver blij ga maken.